Fuentes Artúricas e do Grial
Existen cientos de obras sobre as leyendas artúricas en numerosas lenguas, tales como ou galés, ou inglés, ou francés, ou alemán, ou español, ou italiano, ou holandés e as lenguas escandinavas (y quizá en algunas mais das que no tengo noticia). Las principales fuentes en Timeless Myths estão en francés. Otras que he leído estão en inglés, galés e alemán.
Nótese que solo he leído uma fracción de estos materiales. Hay tantos títulos que resulta abrumador. Poseo as obras mais importantes, mas no todas.
Las principales dificultades são encontrar traducciones al inglés e ou dinero para adquirir estos libros. Solo puedo gastar en lo que está disponible e é asequible. Otro problema é a ubicación. Vivo en Melbourne, así que no resulta fácil encontrar traducciones aquí. Incluso en a biblioteca existen limitaciones. (Por supuesto, há libros que pueden encontrarse en Internet e que pueden entregarse a domicilio. El único inconveniente é que… no tengo tarjeta de crédito.)
Debe señalarse que dispongo de uma página de bibliografía independiente para a sección de Cantares de Gesta, que contiene as leyendas francas de Carlomagno. Así pues, si desea consultar os textos disponibles sobre Carlomagno, Roldán e Guillermo de Orange, diríjase a a página de fuentes francas.
Textos
Los siguientes libros são traducciones que he leído. Si le interesa a literatura artúrica, le recomiendo encarecidamente su lectura. Estas obras constituyen as principales fuentes de información sobre as leyendas artúricas en Timeless Myths.
La mayoría de estos libros são adquisiciones propias realizadas a lo largo dos años. Algunos títulos provienen de ejemplares que he tomado prestados ou leído en a biblioteca.
Godofredo de Monmouth
La Historia dos reyes de Bretaña
traducción de Lewis Thorpe
Penguin Classics, 1966
Altamente Recomendado
(También llamada Historia regum Britanniae ou Historia. Fue escrita en latín en 1137. Véase a Vida do Rey Arturo.)
Vita Merlini
traducción de Basil Clarke
Cardiff: UWP, 1973
https://www.geocities.com/branwaedd/merlini.html
(Esta traducción en formato electrónico, editada por Mary F.E.K. Jones, foi extraída do libro titulado The Life of Merlin, traducido por Basil Clark. Es a única traducción a a que he tenido acceso. El formato html proviene do sitio web https://www.geocities.com/branwaedd/merlini.html.)
Wace e Layamon
La Vida do Rey Arturo
traducción de Judith Weiss e Rosamund Allen,
Everyman, 1997
Altamente Recomendado
Wace foi um anglonormando que escribió ou Roman de Brut en francés, probablemente en 1155. Layamon foi um escritor inglés que compuso ou Brut hacia 1200. Véase a Vida do Rey Arturo.
Wace adaptó a Historia de Godofredo, añadiendo nuevos detalles, como a Hermandad da Mesa Redonda. Layamon adaptó su obra a partir de Godofredo e Wace, proporcionando um aspecto mais mágico a a leyenda.
Chrétien de Troyes
Romances Artúricos
traducción de William W. Kibler e Carleton W. Carroll
Penguin Classics, 1991
Altamente Recomendado
Contiene os cinco romances medievales de Chrétien de Troyes (fl. 1175):
- Erec e Enid
- Cliges
- El Caballero do León (Le Chevalier au lion ou Yvain)
- El Caballero da Carreta (Le Chevalier à a charrette ou Lancelot)
- El Relato do Grial (Conte du Graal ou Perceval)
Lamentablemente, Chrétien nunca completó a história do Grial.
En ou apéndice, Kibler añadió um resumen de varias Continuaciones do Grial/Perceval (4 de ellas). Resulta muito útil comparar estas continuaciones com otros romances do Grial, p. ej., Didot Perceval, Peredur, etc.
Marie de France
Los Lais de Marie de France
por Judith P. Shoaf
https://www.english.ufl.edu/exemplaria/intro.html
Marie de France foi uma poetisa francesa que floreció en ou século XII. Marie compuso varios lais ou breves cantos narrativos. No ha sobrevivido literatura medieval en Bretaña, mas ella afirmó haber traducido fielmente sus fuentes a partir de cantores bretones. Los lais mais interesantes (al menos para nosotros) se titulan Lanval, sobre a rainha infiel de Arturo, e Chevrefoil («Madreselva»), sobre Tristán e Isolda. Este libro está disponible en librerías. Aún no lo he adquirido, mas a traducción (de Judith P. Shoaf) puede encontrarse en a página web mencionada.
Robert de Boron
José de Arimatea: Un Romance do Grial
traducción de Jeans Rogers
Rudolf Steiner Press, 1971
El poeta francés Robert de Boron, que floreció hacia 1200, escribió uma trilogía sobre ou Grial en verso.
- Joseph d’Arimathie
- Merlin
- Perceval
José de Arimatea é um libro bastante breve, com apenas 60 páginas.
Dado que su Merlin solo ha sobrevivido en fragmentos, no he podido encontrar uma traducción al inglés até a fecha. Existe uma versión en prosa, conocida como ou Merlin en Prosa ou da Vulgata. En cuanto al relato titulado Perceval, esta obra está perdida, embora probablemente podamos recurrir al Didot Perceval, escrito hacia 1210, para hacernos uma idea de su contenido.
Anónimo
El Romance de Perceval en Prosa: traducción do manuscrito ‘E’ do Didot Perceval
traducción de D. Skools
University of Washington Press, 1961.
Altamente Recomendado
¡Uf! Un título muito largo para um libro tan pequeño. Generalmente se conoce como Didot Perceval ou Perceval en Prosa. Otro libro hallado en a Biblioteca Estatal.
Ciclo Lancelot-Grial (Ciclo da Vulgata)
Lancelot-Grail: The Old French Arthurian Vulgate and Post-Vulgate in Translation (5 volúmenes)
editado por Norris J. Lacy
Garland Publishing.
Altamente Recomendado
El ciclo Lancelot-Grial, também llamado Ciclo da Vulgata, foi escrito por varios autores franceses entre 1225 e 1237. Esta edición comprende cinco volúmenes e incluye ou Ciclo da Vulgata:
- a Historia do Grial (Estoire de Saint Graal)
- a Historia de Merlín (Merlín da Vulgata ou Merlín en Prosa)
- Lancelot
- a Búsqueda do Santo Grial (Queste do Saint Graal)
- a Muerte do Rey Arturo (Mort le Roi Artu ou Mort Artu)
El ciclo Post-Vulgata, escrito en 1240 ou com posterioridad, contiene os siguientes relatos:
- Continuación de Merlín (Suite du Merlin)
- La Búsqueda do Santo Grial
- La Muerte do Rey Arturo
La versión Post-Vulgata da Búsqueda mantiene a Galahad, Perceval e Bors como caballeros do Grial, mas incorpora também a os héroes Tristán e Palemedes. La Muerte do Rey Arturo en a versión Post-Vulgata é um relato muito breve en comparación com a versión da Vulgata.
La Versión da Vulgata dos Romances Artúricos (8 volúmenes)
traducción de H. Oskar Sommer
Carnegie Institution of Washington, 1916
Encontrado en a Biblioteca Estatal. Consta de ocho volúmenes. El último é um índice. La mayor parte do texto está escrita en francés, com algunos resúmenes en inglés junto al texto; no se trata de uma traducción completa. La versión de Sommer incluye as obras da edición de Lacy, excepto ou relato Post-Vulgata — a Continuación de Merlín.
La Búsqueda do Santo Grial
traducción de P. M. Matarasso,
Penguin Classics, 1969
Altamente Recomendado
Traducido da Queste do Saint Graal do Ciclo da Vulgata. Fue ou primer texto artúrico que leí.
La Muerte do Rey Arturo
traducción de James Cable,
Penguin Classics, 1971
Altamente Recomendado
Traducido da Mort le Roi Artu do Ciclo da Vulgata.
Anónimo
Lancelot do Lago
traducción de Corin Corley e Elspeth Kennedy,
World’s Classics, 1989
Altamente Recomendado
Se trata da obra precíclica (pre-Vulgata) de Lancelot do Lago, traducida do francés antiguo. No contiene a obra completa. El resto puede encontrarse en a obra mais extensa de Elspeth Kennedy.
Anónimo
El Libro Superior do Grial
traducción de Nigel Bryant
D. S. Brewer, 1978
Altamente Recomendado
Finalmente encontré este libro sobre ou Perlesvaus do século XIII en francés antiguo, também llamado Le Haut Livre du Graal. Es uma traducción nueva comparada com a traducción previa de Evans que se menciona mais abajo.
La Alta Historia do Grial
traducción de Sebastian Evans (1898)
Online Medieval and Classical Library (OMACL), 1996
También conocida como Perlesvaus ou Le Haut Livre du Graal, é uma obra muito extensa. No a he leído, embora tengo uma copia obtenida de (OMACL). La leeré… algún día.
Wolfram von Eschenbach
Parzival
traducción de A. T. Hatto
Penguin Classics, 1980
Altamente Recomendado
Parzival era a versión alemana de Perceval. La história é bastante diferente. Cuando tenga a oportunidad, podré leerla algún día.
Sir Thomas Malory
Le Morte d’Arthur (2 volúmenes)
traducción de Janet Cowen,
Penguin Classics, 1969
Altamente Recomendado
Sir Thomas Malory intentó reunir todos os relatos artúricos en uma sola obra titulada Le Morte d’Arthur, escrita en 1469. Esta edición proviene do manuscrito impreso de Caxton, conservando ou estilo do inglés medio; por tanto, no resulta fácil de leer. Nótese que «Caxton» se refiere al editor impresor. Esta obra extensa se presenta en dos volúmenes.
Le Morte d’Arthur: El Manuscrito Winchester
traducción de Helen Cooper,
Oxford World’s Classics, 1998
Altamente Recomendado
Esta reciente edición se basa en ou Manuscrito de Winchester. A diferencia de mi copia da edición Caxton, esta edición cuenta com um excelente índice e notas. Preferí a versión de Winchester porque resultaba mucho mais accesible. Sin embargo, observé que algunas partes foram omitidas, así que lo ideal é contar com ambas versiones.
Anónimo
La Muerte do Rey Arturo: Morte Arthure e Le Morte Arthur
traducción de Brian Stone
Penguin Classics.
Dos romances en inglés medio sobre a morte de Arturo (de dos autores desconocidos) pueden encontrarse en este libro.
La Morte Arthure aliterativa foi escrita hacia 1400 e siguió a misma trama que a obra de Godofredo de Monmouth, dado que ou papel de Lancelot é reducido e também se enfatiza a traición de Mordred como causa da caída do reino de Arturo.
La Le Morte Arthur estrófica foi escrita hacia 1350 e se asemejaba mais a a Mort Artu da Vulgata, onde ou amor de Lancelot e Ginebra era parte das causas da caída de Arturo. Malory utilizó ambas obras como fuentes, junto com os romances franceses.
Anónimo
Sir Gawain e ou Caballero Verde
traducción de Brian Stone
Penguin Classics, 1959
Altamente Recomendado
Un romance do século XIV en inglés medio sobre a aventura de Gawain en Sir Gawain e ou Caballero Verde.
Anónimo
Tres Romances Artúricos: Poemas da Francia Medieval
traducción de Ross G. Arthur.
Everyman, 1996.
Este libro contiene tres relatos artúricos: «Caradoc», «El Caballero da Espada» e «El Cementerio Peligroso».
Anónimo
El Ascenso de Gawain, Sobrino de Arturo
traducción de Mildred Leake Day
Garland Publishers, 1984
Titulado De ortu Waluuanii, nepotis Artur en latín (hacia 1250). Esta história se atribuye a Robert de Torigni. Amplía lo que Godofredo de Monmouth había mencionado brevemente en su Historia: que Gawain foi criado en uma corte romana, recibió sus armas e su investidura de caballero do emperador romano (Godofredo dijo que do Papa) antes de convertirse en caballero de Arturo. Este libro foi hallado en a Biblioteca Estatal.
Heinrich von dem Türlin
La Corona: Un Relato de Gawain e a Corte do Rey Arturo
traducción de J. W. Thomas
University of Nebraska Press, 1989
Otro romance do Grial. Se titulaba Diu Krône (La Corona) e foi escrito en alemán hacia principios do século XIII. Gawain é ou héroe de esta historia.
Béroul
El Romance de Tristán
traducción de Alan S. Fedrick
Penguin Classics, 1970
Altamente Recomendado
Esta versión temprana de Tristán, escrita a mediados do século XII, está fragmentada.
Thomas
Tristán en Bretaña
traducción de Dorothy Leigh Sayers
Ernest Benn Ltd, 1929
Altamente Recomendado
Otro romance sobre Tristán, escrito a finales do século XII, que também ha sobrevivido solo de forma fragmentaria. Este libro foi hallado en a Biblioteca Estatal.
Gottfried von Strassburg
Tristán
traducción de A. T. Hatto
Penguin Classics, 1970
- Altamente Recomendado *
Versión alemana do poema sobre Tristán e Isolda. La versión de Gottfried também estaba fragmentada; os últimos episodios se han perdido. Para suplir os episodios faltantes, ou traductor incluyó ou Tristán de Thomas en su libro.
Anónimo
El Romance de Tristán
traducción de Renee L. Curtis
World’s Classics, 1989
Altamente Recomendado
Esta versión do romance de Tristán se conocía comúnmente como ou Tristán en Prosa, escrito en francés hacia 1240-1250. El Tristán en Prosa pasó a formar parte dos romances Post-Vulgata. El Tristán en Prosa era a história mais completa de Tristán e Isolda (las otras versiones tempranas estão fragmentadas ou perdidas), mas menos fiel al relato original. El Tristán en Prosa era a versión que preferían a mayoría dos estudiosos medievales.
Sin embargo, esta traducción omite gran parte das aventuras de Tristán en Logres, ou reino de Arturo, principalmente porque ou manuscrito original é bastante extenso. Lo cual resulta algo decepcionante.
Aneirin
Y Gododdin: ou poema heroico mais antiguo de Bretaña
editado e traducido por A.O.H. Jarman
Llandysul, Gomer, c. 1988
Esta podría ser a referencia mais antigua a Arturo en a literatura. Contiene uma sola línea sobre Arturo, mencionándolo como um gran guerrero.
Anónimo
El Libro Negro de Carmarthen
editado por J. G. Evans
Traducido de um manuscrito do século XIII llamado Libro Negro de Carmarthen. Otro libro hallado en a Biblioteca Estatal. Contiene uma colección de poemas galeses que datan de entre os siglos IX e XI, incluyendo algunos poemas sobre Arturo e Myrddin (Merlín).
El Libro Negro de Carmarthen
No se indican os nombres dos traductores.
https://www.geocities.com/branwaedd/bbcindex.html
Algunos dos poemas do Libro Negro de Carmarthen pueden encontrarse en este sitio web.
Anónimo
El Mabinogion
traducción de Jeffrey Gantz
Penguin Classics, 1976
- Altamente Recomendado *
Esta é mi principal fuente sobre os mitos galeses. El Mabinogion (hacia 1400) comprende uma colección de 11 relatos galeses. El Mabinogion incluye cinco relatos artúricos, entre ellos Culhwch e Olwen e os tres romances galeses. Véase a página do Mabinogion.
El Mabinogion
traducción de Lady Charlotte Guest
introducción e ilustraciones de Alan Lee
HarperCollins Publishers, 2000
- Altamente Recomendado *
He aquí uma traducción temprana al inglés de Lady Charlotte Guest. Esta versión contiene cinco Relatos Independientes (la otra traducción solo tenía cuatro), que incluyen a história de Taliesin. En esta edición da traducción de Charlotte, ou libro contiene numerosas e hermosas ilustraciones de Alan Lee, prolífico artista dos mitos celtas e as leyendas artúricas. Este libro foi tomado en préstamo de mi biblioteca local.
La traducción de Guest também puede encontrarse en Legends of Camelot.
Gildas
Obras
traducción de Giles, J. A.
Medieval Source Book
También titulada De excidio et conquestu Britanniae («La destrucción e conquista de Britania»), escrita hacia ou 590 d. C.
Esta é uma versión en formato electrónico do Medieval Source Book. Solo he leído as secciones pertinentes.
Beda
Historia Eclesiástica do Pueblo Inglés
traducción de Leo Sherley-Price e D. H. Farmer.
Penguin Classics, 1955
También titulada Historia ecclesiastica gentis Anglorum, en ou 732 d. C. Este libro contiene unas pocas líneas sobre a batalla do Monte Badon, mencionando a Ambrosio Aureliano, no a Arturo. No compré este libro, mas leí os capítulos pertinentes (15 e 16) enquanto estaba en a librería.
También existe uma copia electrónica en ou Medieval Sourcebook, posiblemente traducida por L.C. Jane, dividida en varios libros.
Nennio
Historia Brittonum
editado por J. A. Giles (1848)
Medieval Source Book
Altamente Recomendado
Escrita por Nennio en ou século VIII. Contiene a história de Arturo, Vortigern, Ambrosio (Merlín), Hengist e Horsa, que influyeron en a obra de Godofredo de Monmouth. Esta obra é um texto electrónico do Medieval Source Book)
Anónimo
Los Annales Cambriae
traducción de James Ingram
(del libro titulado The Anglo-Saxon Chronicle)
Del Internet Medieval Source Book
Los Annales Cambriae ou Anales de Gales simplemente enumeran brevemente os acontecimientos cronológicos en Gales e Britania. Los anos de interés para nosotros estão entre ou 516 e ou 580 d. C.
Anónimo
Las Tríadas Galesas
De Celtic Twilight (Legends of Camelot)
https://camelot.celtic-twilight.com/triads/index.htm
Sitio compilado por Gordd Cymru
Las Tríadas Galesas ou o Trioedd Ynys Prydein foi compuesta en diversas fechas e puede encontrarse en cuatro manuscritos diferentes: ou Manuscrito Peniarth, ou Libro Blanco de Rhyderrch, ou Libro Rojo de Hergest e também ou Libro Negro de Caermarthon. He leído esta obra en um sitio web llamado Celtic Twilight (Legends of Camelot). No estoy seguro de quién é ou traductor, mas he indicado su sitio web mais arriba.
Anónimo
La Crónica Anglosajona
traducción de Rev. James Ingram (Londres, 1823),
con traducción adicional do Dr. J.A. Giles
https://anglosaxon.celtic-twilight.com/asc/index.htm
Sitio compilado por Gordd Cymru
La Crónica Anglosajona foi compuesta a lo largo de varios siglos por diversos autores. De interés é a Parte 1 (siglos V-VII d. C.), e en menor medida a Parte 2 (segunda mitad do século VII d. C.).
Caradoc de Llangarfan
La Vida de Gildas
traducción de Hugh Williams
Internet Medieval Sourcebook
Esta biografía (compuesta entre c. 1130 e 1150) sobre San Gildas afirma que foi contemporáneo do semihistórico Arturo; sem embargo, Gildas nunca mencionó a Arturo en su propia obra. Lo interesante é a parte relativa a Melvas, quien raptó e violó a Gwenhwyfar, esposa de Arturo, e a guerra entre ambos reyes. Este é otro texto que puede encontrarse en ou Medieval Sourcebook.
Guillermo de Malmesbury
Crónica dos Reyes de Inglaterra
traducción de Rev. John Sharpe (1815),
editado por J.A. Giles
Celtic Twilight
Arturo foi mencionado únicamente en ou Libro I da Crónica, onde encontraron a sepultura de Walwin (Gawain), en Ros, Gales. También há mais información sobre Vortigern e Hengist, embora também muito breve. Encontré este texto en ou sitio web llamado Celtic Twilight. Esta traducción foi extraída da Crónica dos Reyes de Inglaterra.
Otros Textos
Las siguientes obras são traducciones que aún no he leído, mas le sugiero que as pruebe… Bueno, si logra encontrarlas.
Hay varias razones por as que aún no he leído estas obras.
- No existe traducción al inglés disponible aún.
- El original está fragmentado ou dañado, e probablemente aún no ha sido publicado.
- Está descatalogado (AGOTADO).
- No puedo permitírmelo (por favor, ¿una donación?).
- Estaba disponible mas no deseaba comprarlo.
Sin embargo, si encuentra traducciones al inglés de cualquiera de estas obras (preferiblemente en rústica) que resulten asequibles, por favor escríbame com os detalles (título, autor, nombre do traductor, ISBN, editorial, etc.).
Ulrich von Zatzikhoven
Lanzelet (hacia 1194)
Un relato alemán sobre Lancelot. Hasta ahora no he encontrado traducción alguna de este libro.
Hartmann von Aue
Erec (1190)
Iwein (1202)
Dos obras basadas en os romances de Chrétien. El romance Erec tiene ou mismo título que su homólogo francés, enquanto que Iwein é a versión alemana de Yvain ou o Caballero do León. No he podido encontrar estas dos obras en ningún lugar de Australia.
Eilhart von Oberg
Tristrant und Isalde
Otra versión alemana do romance de Tristán e Isolda. Esta versión foi escrita a finales do século XII, por lo que era a versión alemana mais antigua, mais semejante a a de Béroul que a a de Thomas. Sin embargo, esta versión se ha perdido, mas é similar a a versión en prosa do século XV escrita por Hans Sachs. Eilhart foi quien introdujo os relatos épicos do amor cortesano al público alemán.
Wirnt von Grafenberg
Wigalois: El Caballero da Rueda da Fortuna
traducción de J. W. Thomas
No he podido encontrar este libro.
Raoul de Houdenc?
La Venganza de Raguidel (o La Vengeance Raguidel)
No he podido encontrar este libro. Posiblemente foi escrito por Raoul de Houdenc.
Jocelyn, monje de Furness
La Vida de Kentigern
traducción de Cynthia Whiddon Green
Internet Medieval Sourcebook
Kentigern, também conocido como Mungo, foi um santo de Strathclyde, Escocia, e murió en 604. Kentigern habría sido contemporáneo de Urien Rheged e ou rei Rhydderch, e segundo a tradición era hijo do rei e estaba emparentado com Arturo e Lot, a través da hija de Lot, Thenaw, madre de Kentigern. También se dice que Kentigern bautizó a Myrddin (Merlín). No he leído esta biografía, mas puede encontrarse en ou Medieval Sourcebook.
Gerald de Gales
El Viaje por Gales / Descripción de Gales
traducción de Lewis Thorpe
Penguin Classics, 1978.
Gerald ou Giraldus Cambrensis (1146-1223) registró que Arturo e Ginebra estaban enterrados en Glastonbury. Se consideraba que Glastonbury era a Isla de Avalon. En aquella época, Glastonbury era uma isla en medio das marismas.
Obras Modernas
Las siguientes obras são tratamientos modernos das leyendas artúricas. No he leído ninguna de ellas (excepto Las brumas de Avalón), porque deseaba ceñirme a as obras medievales en Timeless Myths. Estas obras são consideradas clásicas por derecho propio, e por ello he decidido incluirlas aquí, por si desea leerlas:
Alfred Tennyson
Idylls of the King (1859)
Edwin Arlington Robinson
Merlin (1917)
Lancelot (1920)
Tristram (1927)
T.H. White
The Once and Future King (1958)
Marion Zimmer Bradley
Las brumas de Avalón (1982)
Referencias
Los siguientes libros os he leído e utilizado para mis investigaciones e como referencia general. Estas obras incluyen também diccionarios, enciclopedias, ensayos críticos ou análisis sobre mitos, etc.
Algunos de estos libros proporcionan contexto histórico e antecedentes sobre os mitos e leyendas.
El rei Arturo en a leyenda e a historia
editado por Richard White
J M Dent, 1997
Esta é uma antología de diversos textos artúricos. Aunque no contiene traducciones íntegras, resulta útil para leer os diversos extractos. Son demasiadas as obras citadas para enumerarlas aquí.
Sagrada Biblia (Versión Good News)
United Bible Societies, 1976
La utilicé principalmente para buscar referencias sobre a copa utilizada en a Última Cena e José de Arimatea.





















