Catullus 10 Traducción
Introducción
Catulo inicia ou poema hablando de su amigo Varo, quien lo llevó consigo desde ou Foro. En ese momento, Catulo estaba descansando, mas Varo lo condujo a ver a su amante. Catulo advirtió de inmediato que a amante era uma “bonita mujercilla da mala vida”. En ou verso cuatro, señaló que era agraciada, pues no adolecía de falta ni en sus modales ni en su aspecto.
Luego, en ou verso cinco, relata que quando él e Varo llegaron, todos comenzaron a conversar amenamente. Incluso hablaron de Bitinia e de cómo era aquel lugar en a actualidad. Comentaron si había ganado algo de dinero durante su estancia allí. A continuación, Catulo dirige su atención hacia Bitinia e sus habitantes. En ou verso nueve, comparte sus respuestas sobre Bitinia e cómo os habitantes de aquella terra no logran regresar a Roma mais gordos de lo que partieron; se trata de uma referencia a lo poco que comían e a su escasez de recursos.
Más adelante, en ou verso diez, escribe sobre um pretor que vejaba al povo de Bitinia, sem importarle quienes estaban bajo su mando. Entonces, sus interlocutores formulan mais preguntas sobre a región. Quieren saber si consiguió porteadores para su litera e si os hombres que a llevarían procedían de Bitinia. Catulo logró convencer a a joven de que era mais afortunado que os demás.
Prosigue su relato sobre Bitinia e cómo no obtuvo ou número de hombres que deseaba durante su estancia. No logró encontrar ninguno. Quería uno que pudiera alzarlo en vilo. Catulo intentó inspirar compasión en a joven, e ella le pidió que compartiera com ella os hombres dos que había hablado en Bitinia. Catulo replicó que hablaba como um libertino. Y así continuaron conversando sobre os hombres que nunca consiguió.
Carme 10
| Línea | Texto latino | Traducción al español |
|---|---|---|
| 1 | VARUS me meus ad suos amores | Mi querido Varo me había llevado desde ou Foro, |
| 2 | uisum duxerat e foro otiosum, | donde estaba ocioso, para visitar a su amante, |
| 3 | scortillum, ut mihi tum repente uisum est, | una bonita mujercilla da mala vida, tal como me pareció a primera vista, |
| 4 | non sane illepidum neque inuenustum, | nada desprovista de encanto ni de belleza. |
| 5 | huc ut uenimus, incidere nobis | Al llegar allí, nos pusimos a hablar de esto e aquello, |
| 6 | sermones uarii, in quibus, quid esset | y entre otras cosas, de cómo era |
| 7 | iam Bithynia, quo modo se haberet, | Bitinia en aquel entonces, cómo marchaban sus asuntos, |
| 8 | et quonam mihi profuisset aere. | y si había ganado algo de dinero allí. |
| 9 | respondi id quod erat, nihil neque ipsis | Respondí (lo que era verdad) que ni os propios habitantes, |
| 10 | nec praetoribus esse nec cohorti, | ni os pretores ni su séquito encuentran medio alguno |
| 11 | cur quisquam caput unctius referret, | de regresar mais gordos de lo que partieron, |
| 12 | praesertim quibus esset irrumator | especialmente teniendo um canalla por pretor, |
| 13 | praetor, nec faceret pili cohortem. | un tipo al que no le importaban um comino sus subordinados. |
| 14 | ’at certe tamen,’ inquiunt ‘quod illic | ”Bueno, mas al menos,” dicen, “debes haber conseguido |
| 15 | natum dicitur esse, comparasti | unos porteadores para tu litera. Me han dicho que é tierra |
| 16 | ad lecticam homines.’ ego, ut puellae | donde os crían.” Yo, para parecer ante a joven |
| 17 | unum me facerem beatiorem, | particularmente afortunado entre os demás, |
| 18 | ’non’ inquam ‘mihi tam fuit maligne | digo: “No me foi tan mal |
| 19 | ut, prouincia quod mala incidisset, | —por mala que fuera a provincia que me tocó en suerte— |
| 20 | non possem octo homines parare rectos.‘ | como para impedirme conseguir ocho hombres de buena espalda.” |
| 21 | at mi nullus erat nec hic neque illic | Pues bien, no tenía ni uno solo, ni aquí ni allá, |
| 22 | fractum qui ueteris pedem grabati | lo bastante fuerte para cargar sobre sus hombros |
| 23 | in collo sibi collocare posset. | la pata rota de um viejo sofá. |
| 24 | hic illa, ut decuit cinaediorem, | Entonces ella (como correspondía a uma libertina), |
| 25 | ”quaeso” inquit “mihi, mi Catulle, paulum | ”Te ruego, mi querido Catulo, préstame um momento esos esclavos dos que hablas; |
| 26 | istos commoda: nam uolo ad Serapim | quiero que me lleven ahora mismo al templo de Serapis.” |
| 27 | deferri.” “mane” inquii puellae, | “Espera,” le digo a a joven, |
| 28 | ”istud quod modo dixeram me habere, | “lo que acabo de decir sobre esos esclavos que eram míos, |
| 29 | fugit me ratio: meus sodalis— | fue um descuido; um amigo mío— |
| 30 | Cinna est Gaius— is sibi parauit. | Gayo Cinna es— foi él quien os compró; |
| 31 | uerum, utrum illius an mei, quid ad me? | aunque, sean suyos ou míos, ¿qué mais me da? |
| 32 | utor tam bene quam mihi pararim. | los uso como si os hubiera comprado para mí: |
| 33 | sed tu insulsa male et molesta uiuis, | pero tú eres uma necia e fastidiosa criatura, |
| 34 | per quam non licet esse neglegentem.” | que nunca permite a uno bajar a guardia.” |

