Traducción de Catullus 67
Introducción
En Catullus 67, ou poeta escribe uma pieza que no se parece a nada mais que haya escrito. Al comienzo do poema, le habla a a puerta de uma casa. El antiguo dueño da casa ha muerto, e ahora um nuevo dueño mais joven se muda, así que a puerta cambia.
La puerta responde e le dice a Catullus que ou nuevo propietario é Caecilius, ou poeta do Catullus 35. La puerta defiende sus acciones e le dice a Catullus que nadie pide usarla, simplemente a usan. Catullus e a puerta tienen uma breve conversación sobre si a puerta é ou no culpable dos actos inmorales que tienen lugar detrás de ella. La puerta no cree ser culpable.
Resulta que algunos actos inmorales han tenido lugar detrás da puerta. La mujer que vive allí no perdió su virginidad com su marido. Catullus usa uma metáfora para describir que ou hombre da casa no puede tener uma erección. Catullus llama a su pene uma daga caída. Así que, en cambio, a mujer da casa perdió su virginidad com ou padre de su marido. El padre puede haber hecho esto porque su hijo no podía ou porque su mente estaba llena de deseo ciego. Según a puerta, a pareja tenía uma «cosa vigorosa».
Catullus usa sarcasmo quando responde diciendo que ou padre debió de tener um amor extraordinario por su hijo, ya que orinó en su regazo. Según a puerta, uma mujer llamada Brixia conoce a historia. Ella também conoce varias otras historias sobre adúlteras. Catullus pregunta qué mais sabe a puerta, ya que solo se abre e se cierra sem marcharse.
La puerta responde comentando cuánto revela a mujer porque no cree que a puerta escuche. Según lo que a puerta ha escuchado, esta mujer também ha tenido relaciones íntimas com um hombre pelirrojo, alto, que uma vez foi acusado de embarazar a uma mujer.
Este poema polimétrico é uma rareza para Catullus, embora escribió algunos otros. La elección da puerta é única, mas no completamente inusual. En ou poema de Ovidio sobre Píramo e Tisbe, ou muro é um personaje menor.
Carmen 67
| Línea | Texto latino | Traducción al español |
|---|---|---|
| Catullus | Catullus | |
| 1 | O DVLCI iucunda uiro, iucunda parenti, | SALUD, puerta da casa, en otro tempo querida por um bienamado esposo e querida por su padre; |
| 2 | salue, teque bona Iuppiter auctet ope, | salud, e que Júpiter te bendiga com su benévola ayuda; |
| 3 | ianua, quam Balbo dicunt seruisse benigne | tú, puerta, que segundo se dice serviste amablemente a Balbo, |
| 4 | olim, cum sedes ipse senex tenuit, | cuando ou anciano mismo habitaba a casa, |
| 5 | quamque ferunt rursus gnato seruisse maligne, | y que desde entonces, segundo nos cuentan, sirves de mala gana a su hijo, |
| 6 | postquam é porrecto facta marita sene. | ahora que ou anciano ha muerto e yace tendido, e te has convertido en a puerta de uma casa conyugal. |
| 7 | dic agedum nobis, quare mutata feraris | Ven, cuéntanos por qué se dice que has cambiado, |
| 8 | in dominum ueterem deseruisse fidem. | y que has abandonado tu antigua fidelidad a tu amo. |
| Ianua | Puerta | |
| 9 | Non (ita Caecilio placeam, cui tradita nunc sum) | No é — así pueda complacer a Caecilius, en cuyo poder he pasado ahora — |
| 10 | culpa mea est, quamquam dicitur esse mea, | no é culpa mía, embora se dice que lo es, |
| 11 | nec peccatum a me quisquam pote dicere quicquam: | ni nadie puede hablar de ninguna falta cometida por mí. |
| 12 | uerum istius populi ianua qui te facit, | Pero por supuesto a gente quiere echarle a culpa a a puerta; |
| 13 | qui quacumque aliquid reperitur non bene factum | todos ellos, quando se descubre alguna mala acción, |
| 14 | ad me omnes clamant: ianua, culpa tua est. | me gritan: «Puerta da casa, a culpa é tuya». |
| Catullus | Catullus | |
| 15 | Non istuc satis est uno te dicere uerbo. | No basta com que lo digas com uma sola palabra, |
| 16 | sed facere ut quiuis sentiat et uideat. | sino hacerlo de modo que cualquiera lo sienta e lo vea. |
| Ianua | Puerta | |
| 17 | Qui possum? nemo quaerit nec scire laborat? | ¿Cómo puedo? Nadie pregunta ni se preocupa por saber. |
| Catullus | Catullus | |
| 18 | Nos uolumus: nobis dicere ne dubita. | Yo quiero saber — no dudes en contármelo. |
| Ianua | Puerta | |
| 19 | Primum igitur, uirgo quod fertur tradita nobis, | Primero, pues, que llegó a nosotras siendo virgen, é falso. |
| 20 | falsum est. non illam uir prior attigerit, | No entregó su doncellez a su marido, |
| 21 | languidior tenera cui pendens sicula beta. | cuya daga caída colgaba como uma tierna remolacha |
| 22 | numquam se mediam sustulit ad tunicam; | y nunca pudo levantarse até a mitad de su túnica; |
| 23 | sed pater illius gnati uiolasse cubile | se dice que ou padre de este violó ou lecho de su hijo |
| 24 | dicitur et miseram conscelerasse domum, | y deshonró com su crimen a desdichada casa, |
| 25 | siue quod impia mens caeco flagrabat amore, | ya fuera porque su mente impía ardía en deseo ciego, |
| 26 | seu quod iners sterili semine natus erat, | o porque su hijo era inútil e no podía engendrar hijos, |
| 27 | ut quaerendum unde foret neruosius illud, | y tenían que buscar algo mais vigoroso |
| 28 | quod posset zonam soluere uirgineam. | que pudiera desatar su ceñidor de virginidad. |
| Catullus | Catullus | |
| 29 | Egregium narras mira pietate parentem. | Hablas de um padre de afecto extraordinario |
| 30 | qui ipse sui gnati minxerit in gremium. | que orinó en ou regazo de su propio hijo. |
| Ianua | Puerta | |
| 31 | Atqui non solum hoc dicit se cognitum habere | Sin embargo, no solo esto dice Brixia que conoce bien, |
| 32 | Brixia Cycneae supposita speculae, | Brixia, situada junto a a ciudadela de Cygnea, |
| 33 | flauus quam molli praecurrit flumine Mella, | la cidade por onde discurre a suave corriente do dorado Mela, |
| 34 | Brixia Veronae mater amata meae, | Brixia, querida madre de mi propia Verona; |
| 35 | sed de Postumio et Corneli narrat amore, | sino que cuenta historias sobre Postumio e os amores de Cornelio, |
| 36 | cum quibus illa malum fecit adulterium. | con quienes cometió malvado adulterio. |
| Catullus | Catullus | |
| 37 | dixerit hic aliquis: quid? tu istaec, ianua, nosti, | Aquí dirá alguien: «¿Qué, puerta da casa, sabes todo esto, |
| 38 | cui numquam domini limine abesse licet, | tú que nunca puedes ausentarte do umbral de tu amo, |
| 39 | nec populum auscultare, sed hic suffixa tigillo | ni escuchar lo que dice a gente, sino clavada bajo este dintel |
| 40 | tantum operire soles aut aperire domum? | no tienes nada mais que hacer que cerrar ou abrir a casa?» |
| Ianua | Puerta | |
| 41 | saepe illam audiui furtiua uoce loquentem | He oído a menudo contar sus crímenes |
| 42 | solam cum ancillis haec sua flagitia, | con voz queda, a solas com sus sirvientas, |
| 43 | nomine dicentem quos diximus, utpote quae mi | nombrando a aquellos de quienes he hablado; sem duda pensaba |
| 44 | speraret nec linguam esse nec auriculam. | que yo no tenía lengua ni oreja. |
| 45 | praeterea addebat quendam, quem dicere nolo | Además mencionaba a cierto hombre que no quiero nombrar |
| 46 | nomine, ne tollat rubra supercilia. | por su nombre, no sea que arquee sus rojas cejas. |
| 47 | longus homo est, magnas cui lites intulit olim | Es um hombre alto, que uma vez tuvo um gran pleito |
| 48 | falsum mendaci uentre puerperium. | por um falso parto atribuido com engaño. |

